నిన్న రాత్రి మొదటిసారి చేసిన ఈ ప్రయోగానికి ఏం పేరు పేట్టాలో అని ఆలోచిస్తే.. 'జొన్న మొలకల ఉప్మా' అనచ్చేమో అనిపించింది.
జొన్నలని(Jowar) ఒకపూటంతా(6,7hrs) నానబెట్టి, నీళ్ళు తీసేసి, రాత్రికి పల్చటి కాటన్ బట్టలో మూట కట్టచ్చు.. లేదా బాగా డ్రైగా చేసేసి ఏదైనా గిన్నె/బాక్స్ లో వేసి మూత పెడితే పొద్దుటికి మొలకలు వచ్చేస్తాయి. పెసలైనా, బొబ్బర్లైనా మొలకెత్తించడానికి ఇదే పధ్ధతి. ఒకవేళ రాత్రికి నానబెడితే పొద్దున్నే డ్రైగా మూట కట్టేస్తే సాయంత్రానికి స్ప్రౌట్స్ వచ్చేస్తాయి. మరనాటిదాకా ఉంచితే ఇంకా ఎక్కువ మొలకలు వస్తాయి.

ఇదివరకూ సజ్జలు(Bajra), రాగులు(ragi) మొలకెత్తించి వాడాను కానీ జొన్నలు ఇదే మొలకెత్తించడం. ఏదో ఒక టిఫిన్ + రాగి మజ్జిగ నా రాత్రి భోజనం మెనూ. ఇడ్లీ, దోశలాంటి రొటీన్ టిఫిన్స్ వరుస అయిపోయాకా, రకరకాల కొత్త టిఫిన్ ప్రయోగాలు చేసుకుంటూ ఉంటాను. జొన్నలతో సరదాగా కొత్త రకం ఏదైనా చెద్దామని మనసై మొన్న రాత్రి జొన్నలు నానబెట్టాను. నిన్న పొద్దున్నే నీళ్ళు తీసేసి ఓ గిన్నెలో వేసి మూతపెట్టాను. రాత్రికి మొలకలు వచ్చాయి. 

జొన్న మొలకల ఉప్మా తయారీ:
* ముందర జొన్నలు కుక్కర్లో ఐదారు విజిల్స్ వచ్చేదాకా ఉడికించాలి. (జొన్నన్నం ఇలానే వండుతారేమో!) వీటితో సంతోషకరమైనదేమిటంటే ఎక్కువ విజిల్స్ వచ్చినా పేస్ట్ అవ్వవు ఇవి :) సుమారు 100gms జొన్నలకి  300ml నీళ్ళు + తగినంత ఉప్పు వేసి ఉడికించాలి. కుక్కర్ ఓపెన్ చేసాకా జొన్నలతో పాటూ మిగిలి ఉన్న నీళ్ళు పారబొయ్యకుండా ఉంచాలి.

* ఇప్పుడు ఒక మీడియం సైజ్ ఉల్లిపాయ ముక్కలు తరిగి, ఉప్మా కి లానే మినపప్పు,శనగపప్పు,ఆవాలు, జీలకర్ర, మిర్చి, కర్వేపాకు పోపు వేయించి, అందులో తరిగిన ఉల్లిపాయ ముక్కలు వేసి ఐదు నిమిషాలు వేయించాలి. 

*ఎదురుగా అప్పుడే మార్కెట్ నుండి తెచ్చిన fresh green peas కనిపిస్తే అవి ఓ నాలుగు వలిచి ఉల్లిపాయ ముక్కల్లో పడేసా. ఓ కేరెట్ కూడా తరిగి వేసా.(కేరెట్ గ్రేట్ చేసేసుకోవచ్చు.వేయించకపోయినా పర్వాలేదు)

* ఇప్పుడూ ఉడికిన జొన్న మొలకలను ఈ ఉల్లిపాయముక్కల పోపులో పడేయాలి, నీళ్ళతో సహా. ఉప్పు చెక్ చేసి కావాలిస్తే కలిపి, చిటికెడు పసుపు వెయ్యాలి. కాసేపటికి నీళ్ళు ఇగిరిపోతాయి. 

* ఉప్మా దగ్గర పడ్డాకా దింపేసుకుని నాలుగు కొత్తిమీర ఆకులు అలంకరించి, ఒక అరచెక్క నిమ్మరసం పిండేసి తినేయడమే..!


ఈ రెసిపీ కాస్త పళ్ళకి పెద్ద పనే కానీ టేస్టీగా ఉంది.
ఇవాళ పొద్దున్నకి నేను బానే ఉన్నా కాబట్టీ.. కొత్తరకాలు ఇష్టపడేవారు ట్రై చేయచ్చు..:)

టిప్:
ఉప్మాలోకి ఉల్లిపాయలతో పాటూ టమాటా ముక్కలు వాడితే నిమ్మరసం అక్కర్లేదేమో! నే టమాటా వాడలేదు. నెక్స్ట్ టైం ట్రై చేస్తా.

సోయా, బొబ్బర్లు, శనగలు లాగ రాజ్మా గింజలు కూడా బజార్లో దొరుకుతాయి. ఆరోగ్యానికి ఎంతో మంచివి. ముఖ్యంగా రక్తంలో సుగర్ లెవెల్స్ ను వియంత్రించగలవు, చెడు కొలెస్ట్రాల్ ను తగ్గించగలవు. కాబట్టి డయాబెటిక్ పేషంట్స్ రెగులర్ గా వాడితే చాలా మంచిది. రాజ్మా గింజలు రాత్రి నానబెడితే పొద్దున్నకు బాగా నానతాయి. మిగిలిన పప్పుధాన్యాల కన్నా ఇవి నానటానికి, ఉడకటానికీ ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. నానిన రాజ్మా ఉడకబెట్టి, వాటితో చేసిన కూర చపాతీల్లోకీ,పూరీల్లోకీ తినవచ్చు. 

రాజ్మా గింజలు ఎరుపువి, కాశ్మీరీ రాజ్మా అని నల్ల గింజలు, ఎక్కువ ముదురు ఎరుపు..ఇలా మూడు నాలుగు వెరైటీలు దొరుకుతాయి. ఏవైనా కొనవచ్చు. ఎక్కువ కాలం నిలవ ఉంటాయి. శనగల్లా త్వరగా పురుగు పట్టవు. ఇంకా, శనగల కూరలో వేసే "ఛోలే మసాలా" అమ్మినట్లే బయట "రాజ్మా మసాలా" పొడి అమ్ముతారు. అది ఎక్స్పైరీ డేట్ చూసి కొని ఉంచుకోవాలి. 

రాజ్మా వాడకం వల్ల ఆరోగ్యపరమైన ఉపయోగాలు ఇక్కడ:
http://www.infosamay.com/health-benefits-of-kidney-beans-rajma/

ఎక్కువ మసాలా వెయ్యకుండా  చపాతీల్లోకి నేను రాజ్మా కూర ఎలా చేస్తానో చెబుతాను.. 

కావాల్సినవి: 

* ఉడకబెట్టిన రాజ్మా ఒక కప్పు(సుమారు 150gms)
* ఒక పెద్ద ఉల్లిపాయ, ఒక పెద్ద టమాటా ముద్ద (ఫ్రెష్ గా గ్రైండ్ చేసినది)
* ఒక చెంచా రాజ్మా మసాలా పౌడర్
* అర కప్పు ఉడికించిన కందిపప్పు
* అర చెంచా జీలకర్ర పొడి/జీలకర్ర
* కాసిని కొత్తిమీర ఆకులు

చేసే విధానం:

* నానిన రాజ్మా గింజలని కుక్కర్లో కాస్త ఉప్పు(తర్వాత కూరలో సరిపడా వేయొచ్చు), కాస్త పసుపు వేసి బాగా ఉడికించాలి. ఆరేడు కూతలు వచ్చినా పర్వాలేదు. ముద్దగా అవ్వవు.

* మూకుడులో రెండు చెంచాల నూనె వేసి అర చెంచా జీలకర్ర పొడి/జీలకర్ర వేసి అదివేగాకా గ్రైండ్ చేసి ఉంచిన టమాటా,ఉల్లిపాయ ముద్ద వేసి బాగా వేగనివ్వాలి.

* అప్పుడు రాజ్మాను కుక్కర్లో రాజ్మా ఉడికించిన నీళ్లతో సహా ఉడికిన టమాటా,ఉల్లిపాయ ముద్ద లో వెయ్యాలి. అవసరమైతే మరి కాస్త ఉప్పు కలపాలి.

* కాసేపు అది దగ్గర పడ్డాకా అరకప్పు ఉడికిన పప్పు పల్చగా చేసి కూరలో కలిపి, టమాటా,ఉల్లిపాయ ముద్ద లో ఒక చెంచా రాజ్మా మసాలాపొడి కూడా వేసి బాగా కలపాలి. అవసరమైతే అరగ్లాసు నీళ్ళు పోసి కూర మీద మూత పెట్టాలి.

* మధ్య మధ్య కలుపుతూ ఒక ఐదు,పది నిమిషాల తర్వాత ఆపేయాలి.

* కూర ఆపేసాకా తరిగిన కొత్తిమీర ఆకులు పైన చల్లాలి.

సలహాలు:(ఇది నూనె,మసాలా ఎక్కువ వాడినా పర్వాలేదనుకునేవారికి)

* మసాలా ఎక్కువ కావాలనుకుంటే కూర ఉడికేప్పుడు ఒక చెంచా అల్లం,వెల్లుల్లి పేస్ట్, ఒకచెంచా ధనియాల పొడి కూడా వేసుకోవచ్చు.

* ఉడికిన పప్పు కలిపే బదులు అర కప్పు పెరుగు చిలికి కూరలో కలపచ్చు.

* ఉల్లిపాయ ముక్కలు తరిగి వేయించి ఆ తర్వాత టమాటా ముద్ద అందులో వేసి ఉడికించచ్చు.

--------------------------

ఇదే రెసిపీని బొబ్బర్లు, అలసందలు, సోయా మొదలైన గింజలతో చేసుకోవచ్చు లేదా అన్ని గింజలు కలిపి నానబెట్టి, ఇదే రెసిపీ ప్రకారం వండుకోవచ్చు.

శ్రావణమాసం వచ్చిందంటే నోములు, పేరంటాలు, వాయినాలు శనగలు...! ఆ శనగలతో వడలు, వాటిని పొగచడం, పాఠోళీ, చోలే కూర మొదలైన రకలన్నీ ఇంట్లో చేసేవారు. అన్నింటికన్నా నాకు బాగా ఇష్టమైనది పాఠోళీ.

ఈ వంటకానికి ఈ పేరు ఎలా వచ్చింది వగైరా వివరాలు తెలీదు కానీ అది చేయటమ్ మాత్రం నేర్చుకున్నాను.

పాఠోళీ చేసే విధానం:

* ఇది పెద్ద (తెల్ల)శనగలు కాకుండా నల్లగా, చిన్నగా ఉండే శనగలతో చేసుకుంటేనే రుచిగా ఉంటుంది.

* మొలకెత్తిన లేక నానబెట్టిన శనగలు ఉంటే సరే, లేకపోతే ముందురోజు రాత్రి శనగలు నానబెట్టుకోవాలి.

* పచ్చి శనగలు, పచ్చిమిర్చి, అల్లం, ఉప్పు బాగా మెత్తగా గ్రైండ్ చేసుకోవాలి. కొద్దిగా నీళ్ళు చల్లుకోవచ్చు రుబ్బేటప్పుడు కానీ మరీ పేస్ట్ లా అవకూడదు.

(ఎవరు తినగలిగే కారానికి తగినన్ని పచ్చిమిర్చి వాళ్ళు వేసుకోవాలి. నేనయితే పావుకేజీ శనగలకు 4 పచ్చిమిర్చి వేస్తాను.)

* పావుకేజీ శనగలకు రెండు పెద్ద ఉల్లిపాయలు చిన్నగా తరుగుకోవాలి. ఎత్తుకి ఎత్తు ఉల్లిపాయలు వేస్తే రుచి అని చెప్పేది అమ్మ.

* ఆవాలు, మినపప్పు, జీలకర్ర, ఇంగువ, కర్వేపాకు, చిటికెడు పసుపు వేసి పోపు వేగాకా తరిగిన ఉల్లిపాయముక్కలు వేసి వేయించాలి.

(శనగలతో కూర కాబట్టి పోపులో శనగపప్పు వేయనక్కరలేదు. కావాలంటే వేసుకోవచ్చు.)

* తరువాత గ్రైండ్ చేసుకున్న శనగల ముద్దను వేగిన ఉల్లిపాయముక్కల్లో వేసి కూర అడుగంటకుండా,మాడకుండా కలుపుతూ ఉండాలి.

* కాసేపటికి కూరంతా పొడిపొడిగా అవుతుంది.

* బాగా వేగింది అనిపించాకా దింపేసుకోవటమే. దగ్గర ఉండి మాడిపోకుండా ఎంత బాగా వేయించగలిగితే అంత రుచి ఈ కూర.

* వేడి వేడి అన్నంలో తినటానికి చాలా బాగుంటుంది.

* పాఠోళీ తయారీకి నూనె మాత్రం కాస్త ఎక్కువే పడుతుంది.

ఇవి పచ్చి సనగలు:

బొంబాయిలో పచ్చి శనగలు బాగా అమ్ముతారు. మేము వెళ్ళిన కొత్తల్లో అవేమిటో తెలిసేవికాదు. తర్వాత నేను కూడా కొని కొన్ని వంట ప్రయోగాలు చేసాను.

*******************************

నల్ల శనగల్లోని పోషకాలు + ఉపయోగాలు:

* వీటిలో ఫోలేట్, ప్రోటీన్, కార్బొహైడ్రేట్లు ఉంటాయి.

* వీటిలో ఫైబర్(పీచుపదార్ధం) ఉంటుంది, కొవ్వు తక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి డయాబెటిస్ ఉన్నవారు కూడా తినవచ్చు.

* కేల్షియం, జింక్, ఐరన్, మెగ్నీషియం, ఫోస్ఫరస్ మొదలైన మినరల్స్ కూడా వీటిల్లో ఉంటాయి.

* రక్తం లోని కొలెస్ట్రాల్ ను కూడా ఇవి తగ్గించగలవని ఇటీవలి పరిశోధనల్లో ఋజువైందట.

* ఈ శనగలను ఉడకపెట్టుకుని తింటే కడుపు నిండినట్లనిపిస్తుంది + మంచి ఎనర్జీను ఇస్తాయి.