మా చిన్నప్పుడు ఎక్కువగా తిన్న ఈవినింగ్ స్నాక్ ఇది. ఈజీగా అయిపోతుందనేమో అమ్మ చేస్తూండేది. మహారాష్ట్రలో "కాందా పోహా" అని బ్రేక్ఫాస్ట్ గా ఇది ఎక్కువగా తింటూంటారు. అక్కడ హోటల్స్ లో కూడా ఇది ఒక ఐటెమ్ గా దొరుకుతుంది. మేం బొంబాయిలో ఉండగా మావారి ఆఫీసులో శనివారాలు బ్రేక్ఫస్ట్, లంచ్ పెట్టేవారు స్టాఫ్ కి . అప్పుడు రెగులర్ గా పొద్దున్న బ్రేక్ఫాస్ట్ "కాందా పోహా" ఉండేది వాళ్ళకి. తిని తినీ బోర్ కొట్టి ఇంక శనివారాలు ఆఫీసులో టిఫిన్ స్కిప్ చేసేస్తూ ఉండేవారు ఆయన. నాకు మాత్రం మహా ఇష్టం ఇది.


చెయ్యడం ఎలాగంటే:
 * ఒక పెద్ద గ్లాసు అటుకులు కాస్త పావు గ్లాసు నీళ్ళు చల్లి తడిపాలి. ఎక్కువ నీళ్ళు పోసేస్తే అటుకులు ముద్దయిపోయి పొడిపొడిగా ఉండవు. అటుకులు స్ట్రైనర్ లో పెట్టి పైనుండి నీళ్ళు పోస్తే ఎక్సెస్ వాటర్ ఏదైనా ఉన్నా చిల్లుల్లోంచి క్రిందకి పోతాయి.

* అలా తడిపిన అటులుల్లో ఉప్పు, పసుపు చల్లి కలిపి ఉంచాలి.

* ఒక మీడియం సైజు ఉల్లిపాయ చిన్న ముక్కలు తరిగి ఉంచాలి.

* మూకుడులో ఒక చెంచాల నూనె వేసి, ఆవాలు, జీలకర్ర, శనగపప్పు,మినపప్పు, వేరుశనగ గుళ్ళు, కర్వేపాకు,మిర్చి, ఇంగువ వేసి పులిహారకి మల్లే పోపు వేయించుకోవాలి.

*పోపు వేగాకా అందులో తరిగిన ఉల్లిపాయ ముక్కలు వేసి కాస్త వేగాకా స్టౌ ఆపేయాలి.

* తడిపి ఉంచిన అటుకులు అందులో వేసి బాగా కలిపి, ఒక చిన్న నిమ్మకాయ రసం తీసి అటుకుల పులిహారలో బాగా కలపాలి.

* కాస్త కొత్తిమీరతో అలంకరించి తినెయ్యడమే :)


బ్రేక్ఫాస్ట్, ఈవినింగ్ స్నాక్ లాగనే కాక రాత్రిపూట లైట్ గా భోజనం చెయ్యాలనుకున్నప్పుడు కూడా ఇది చేసుకోవచ్చు.
 

"అంతా mango మయం... మార్చంతా mango మయం..." అని పాడుకునేదాన్ని ఒకప్పుడు.. కొన్నేళ్ల పాటు! పచ్చి మామిడికాయలు మార్కెట్లో కనబడ్డం ఆలస్యం.. మా అత్తగారు అలా కొంటూనే ఉండేవారు సీజన్ అయ్యేదాకా. సీజన్ లో పచ్చిమామిడి కాయలు వస్తూంటే మా అమ్మ ఆవబద్దలు, మెంతి బద్దలు మాత్రం వేసేది. నేనేమో పచ్చి మామిడి జ్యూస్ , చుండో  చేసేదాన్ని. ఇంకా పచ్చిమామిడి పులుసు మా అన్నయ్య బాగా చెస్తాడు. నే చెయ్యలేదెప్పుడు...తినేవాళ్ళు లేక :( 
కానీ మా అత్తగారు మాత్రం వారంలో నాల్రోజులు మామిడివంటలే చేసేవారు. కొబ్బరికాయ - మామిడికాయ పచ్చడి ఆవిడకి ప్రాణం. ఇంకా మామిడికాయ పులిహోర, మామిడికాయ పప్పు, ఆవబద్దలు, మెంతి బద్దలు ఇలా రకరకాల వంటకాలు చేసేసేవారు. ఇంట్లో అందరూ ఇష్టంగా తినేసేవారు కూడా. ఆ రకంగా నాక్కూడా సీజన్ రాగానే పచ్చిమామిడికాయలు కొని ఈ ఐటెంస్ అన్నీ చెయ్యడం అసంకల్పితంగా వచ్చేసింది..:) ఈ నెల్లో చేసిన పచ్చిమామిడి వంటలు...



మామిడి పిండెలతో ఆవబద్దలు: 

http://ruchi-thetemptation.blogspot.in/2012/04/blog-post.html


మెంతి బద్దలు:



రెసిపిలతో కాకుండా ఈ రెసిపీ విడిగా ఇదివరకూ రాసాను :)
http://ruchi-thetemptation.blogspot.in/2011/04/blog-post_10.html

మామిడికాయ పప్పు:

పప్పు రెసిపీ రాసేదేముంది.. 
* ముక్కలు పప్పు కలిపి కుక్కర్లో ఉడికించాకా, 
* ఆవాలు,మినపప్పు,జీలకర్ర,వెల్లుల్లుపాయలు, కర్వేపాకు,ఎండుమిరపకాయలు,పసుపు,ఇంగువ లతో చక్కని పోపు వేసుకోవడమే.



మామిడికోరు పులిహోర:

* 250gm రైస్ తో అన్నం వండాలి.
* మీడియం సైజ్ మామిడికాయ ఇలా కోరుకోవాలి.

* తర్వాత మామూలు పులిహోరకు వేయించుకున్నట్లే పోపు వేయించుకోవాలి. 

* అదనంగా ఐదారు జీడిపప్పు పలుకులు, రెండు అంగుళాలు అల్లంముక్క కోరి పోపులో వేస్తే అదనపు రుచి!

మామిడికోరు పులిహోర

 కొబ్బరికాయ - మామిడికాయ పచ్చడి:

* ఒక పెద్దకప్పు కొబ్బరి ముక్కలకి, అందులో అర కప్పు పచ్చిమామిడి ముక్కలు, పోపులో వేయించిన రెండు ఎండు మిరప, రెండు పచ్చిమిర్చి, నాలుగు కొత్తిమీర రొబ్బలు, తగినంత ఉప్పు వేసి మెత్తగా గ్రైండ్ చేసాకా మిగిలిన పోపు కలపాలి. 

* మామిడి ముక్కలు ఎక్కువైపోతే పుల్లగా బావుండదు పచ్చడి. కాబట్టి కాయ పులుపుని బట్టి మామిడి ముక్కలు తక్కువగా వేసుకోవాలి.

* అన్నంలో ఈ పచ్చడి కలుపుకుని తింటూంటే ఉంటుందీ.... సూపరంతే!

***   ***    ****

ఆవకాయలు   మాగాయలు  రకాలు, రెసిపీలు ఆ లింక్స్ లో..! 

చూడటానికి అల్లం లాగానే ఉండే "మావిడల్లం"(Mango-Ginger) పసుపు జాతికి చెందిన దుంప. చలికాలంలో ఎక్కువగా దొరికే మావిడల్లం మామూలు రోజుల్లోఎక్కువ దొరకదు. ముఖ్యంగా ఈ ప్రాంతంలో. బెజవాడలో కూడా మాకు బాగా దొరికేది మావిడల్లం. బీట్రూట్, కేరెట్,పచ్చి మిరపకాయ, ముక్కలతో పాటు మావిడల్లం ముక్కలు చిన్న చిన్నగా తరిగి నిమ్మరసం,ఉప్పు కలిపి సలాడ్ లాగ చేసేది అమ్మ. బీట్రూట్ లేకుండా కేరెట్ తో కూడా కలిపి చేయచ్చు.

with beetroot & carrot

with carrot

అలాకాక అల్లం పచ్చడి చేసుకున్నట్లు పచ్చడి కూడా చేయవచ్చు. అది మరోసారెప్పుడైనా చెప్తాను. ఈసారి మావిడల్లంతో పులిహోర చెప్తాను. ఎలా ఉంటుందో అని రెండు మూడు సార్లు ప్రయత్నించాను. బాగా వచ్చింది. చెయ్యటం కూడా సులువే.

ఎలాగంటే:

* మామూలు పులిహోర పోపు(ఆవాలు,శనగపప్పు,మినపప్పు,కాస్త జీలకర్ర, కర్వేపాకు, ఎండుమిర్చి, పచ్చిమిరపకాయలు, అరచెంచా ఇంగువ, వేరుశనగపప్పు, పసుపు) వేయించేసి స్టౌ ఆపేయాలి. అప్పుడు తురిమిన మావిడల్లం కోరు ఆ పోపులో వేసి కలపాలి. ఆ వేడి సరిపోతుంది. మావిడల్లం కోరు మరీ పచ్చిది కాకుండా మరి వేగిపొకుండా ఉండాలన్నమాట.

* మావిడల్లం తురుము ఎంత అంటే.. ఒక గ్లాసు అంటే సుమారు 150gms బియ్యానికి 50gms మావిడల్లం తురుముకోవాలి.

* ఇప్పుడు ఉడికి చల్లారిన అన్నంలో పోపు, సరిపడా ఉప్పు, అవసరమైతే మరికాస్త పసుపు వేసి కలిపేసాకా నిమ్మరసం పిండాలి.

* అంటే చింతపండు పులిహోరలో మాములు అల్లం తురుము వేసినట్లుగా, నిమ్మకాయపులిహోరలో మావిడల్లం తురుము కలపాలన్నమాట :) 

* మరి చింతపండు పులిహోరలో  మావిడల్లం తురుము కలిపితేనో...? నేను ట్రై చెయ్యలేదు. మీరు చేసాకా బాగుంటే చెప్పండి..:-)

ఇప్పుదంటే చాలామంది రాత్రిళ్ళు అన్నం మానేసి టిఫిన్ తింటున్నారు కానీ నా చిన్నప్పుడు పెద్దలందరూ వారాలు చేసేవారు. "శనివారం","ఆదివారం","గురువారం" అంటూ. ఆయవారాల్లో రాత్రిళ్ళు తిఫిన్ తినేవారు. అలాంటి వారపు రోజుల్లో మా ఇంట్లో ఎక్కువగా చేసే టిఫిన్ ఉప్పుడుపిండి. ఇది మా అన్నయ్యకు చాలా చాలా ఇష్టం. శనివారం రాత్రి చేస్తే కొంచెం ఎక్కువ చేయించుకుని ఆదివారం పొద్దున్నే ఉప్పుడుపిండిలో ఆవకాయ కలుపుకుని తినటం వాడి మోస్ట్ ఫేవొరేట్ హాబీ ! మేం అన్నయ్య దగ్గరకు వెళ్ళినప్పుడు వాడు కలుపుకున్న (ఉప్పుడుపిండిలో) ఆవకాయ ముద్దలు అడిగి తినటం నాకూ, మా తమ్ముడికీ ఎంతో ఇష్టమైన పని. అన్నయ్య పెళ్ళిచూపుల్లో అమ్మాయికి "ఉప్పుడుపిండి చేయటం" వస్తే చాలండి ఇంకేమీ రాకపోయినా పర్వాలేదు అని చెప్పాం.


ఇక ఆ ఉప్పుడుపిండితోనే పులిహోర చేస్తారు. అది నాకు చాలా చాలా ఇష్టం. my most favourite అనొచ్చు. కానీ అది నేర్చుకొవటం తేలికైన పని కాదు. అప్పట్లో గుండ్రని ఇత్తడి గిన్నెతో వండేవారు. సులువు తెలుకోకపోతే ఓ పట్టాన సరిగ్గా చెయ్యటానికి రాదు. ఉప్పుడుపిండి చెయ్యటానికి కావాల్సినది బియ్యం రవ్వ. కాస్త నూనె, పెసరపప్పు బద్దలు వేసి, salt వేసి, కావాలంటే ఆవగింజలు, కర్వేపాకు పోపు వేసి వండుతారు. మధ్య మధ్యన గరిటెతో తిప్పుతూ ఉండటం ఇంకా కష్టం. అదివరకూ బియ్యాన్ని పిండిమరకు పట్టుకెళ్ళి రవ్వ ఆడించుకోవాల్సివచ్చేది. ఇప్పుడు "rice rawa" అని మార్కెట్లో దొరుకుతుంది. ఉండ్రాళ్ళకి రాత్రి బియ్యం తడిపి, ఆరబెట్టి, పొద్దుటే దంచి, జల్లించి నానా హైరానా పడేవారు పూర్వం. ఇప్పుడు ఉండ్రాళ్ళు కూడా దాంతోనే(rice rawa) చేసేస్తున్నారు .

ఇంతకీ నేను ఉప్పుడుపిండిపులిహోర నేర్చుకోవటానికి చాలా పరిశోధనలు చేసాను. ఇత్తడి గిన్నెలో, కుక్కర్లో, చిన్న కుక్కర్లో డైరెక్ట్ గా రవ్వ పోసి...రవ్వను ముద్దవ్వకుండా వండటానికి నానాతంటాలు పడేదాన్ని. నాన్నమ్మ, అమ్మ చేసినట్లు, పిన్నివాళ్ల అత్తగారు చేసినట్లు పొడిపొడిగా రవ్వ జలజలా రాలేలా "ఉప్పుడుపిండి పులిహోర" చెయ్యటం అసలు వస్తుందా అని బెంగ పెట్టుకున్నా కూడా. కానీ ఈ మధ్యనే కాస్త బాగా పొడిపొడిగా చెయ్యటం నేర్చుకున్నా. నాకు ఇత్తడిగిన్నె కన్నా, పెద్దకుక్కర్లో కన్నా, 2 ltrs బుల్లికుక్కర్లో డైరెక్ట్ గా వండితే బాగా వచ్చింది.

చేసే విధానం:
* ఒక గ్లాసు బియ్యం రవ్వ

ఒకటింపావు నీళ్ళు

తగినంత ఉప్పు

రెండు చెంచాలు నూనె వేసి బుల్లికుక్కర్లో డైరెక్ట్ గా సన్న సెగ మీద స్టౌ మీద పెట్టాలి. నీళ్ళు తక్కువైతే రవ్వ ఉడకదు. ఎక్కువైతే ముద్దైపోతుంది. అందుకని నీళ్ళు ఎంత పొయ్యాలో రెండుమూడు సార్లు వండితే కానీ పాళ్ళు తెలీదు. ఏ రకం బియ్యంతో రవ్వ చేసామో అన్నదాని మీద కూడా పొడిగానా,ముద్దగానా అన్నది ఆధారపడి ఉంటుంది.

* స్టౌ ఆపేసాకా బాగా చల్లారాకా మూత తీసి ఉడికిన రవ్వను ఏదైనా బేసెన్లో గానీ పెద్ద గిన్నెలో కానీ వెయ్యాలి.

* పులిహోరకు మామూలుగా పెట్టుకునే పోపు(ఆవాలు,జీలకరా,మినపప్పు,శనగపప్పు,వేరుశెనగ,కర్వేపాకు,ఎండు మిర్చి,పచ్చి మిర్చి,ఇంగువ,పసుపు) పెట్టుకుని ఆ ఉడికిన బియ్యం రవ్వలో కలపాలి. మామూలు పులిహోరలో లాగనే అల్లం తురుముకుని వేస్తే రుచి బావుంటుంది. వేరుశనగ బదులు జీడిపప్పు కూడా వేసుకోవచ్చు.

* రవ్వ బాగా ఆరాకా(చల్లారాకా) ఇందులో నిమ్మకాయ రసం పిండుకోవాలి. నిమ్మరసం బదులు మావిడి కోరుతో కూడా చేయచ్చు. చింతపండు రసం కూడా వేసి చేసుకోవచ్చు.

* చింతపండు రసంతో చేస్తే గనుక ఇందులో నూపొడెం కూడా కలుపుకోవచ్చు.

* ఇందులో పసుపు కాస్త తక్కువ వాడితే చూట్టానికి బావుంటుంది.

అన్నంలోకి ఎప్పుడైనా అన్ని ఐటెమ్స్ వండటం బధ్దకం అనిపిస్తే నేను ఇదొక్కటే + కాస్తంత రైస్ వండేసి "కర్డ్ రైస్" కూడా చేసేస్తా. రెడీగా రెండు ఐటెమ్స్ తినేసేలాగన్నమాట.